SCIOS-gecertificeerd · landelijk actief · rapport doorgaans binnen 24 uur
Scope Keuringen NederlandSCIOS-gecertificeerde inspecties
Bel direct Vrijblijvende offerte aanvragen

Kabelberekening volgens NEN 1010

Controleer een bestaande kabel of bepaal de juiste doorsnede. Met stroombelastbaarheid, de 80%-regel, spanningsval, uitschakeling bij een aardfout en de maximale kabellengte in één overzicht.

Naar de berekeningBel 085 060 51 12

LIn ≤ IzΔU ≤ grensZs·Ia ≤ U0Ib ≤ 0,8 · In bij continue belasting
Scope Keuringen Nederland
Kabelberekening NEN 1010Controle en dimensionering · scopekeuringennederland.nl/kabelberekening

Kabelberekening

Belasting
Aansluiting
Nul meegevoerd
Rekenstroom opgeven als
Beveiliging
Kabel en aanleg
Net en grenswaarden

Alle doorsneden bij deze aanleg

Iz is de gecorrigeerde stroombelastbaarheid. De maximale lengte is de kleinste lengte waarbij het spanningsverlies (of de spanningsopdrijving) of de uitschakeling via de overstroombeveiliging nog voldoet.

DoorsnedeIz (A)Geleider (°C)ΔUZs eind (Ω)Max. lengte ΔUMax. lengte ZsOordeel
Achterliggende berekening

Achterliggende berekening

Hulpmiddel voor controle en voorbereiding. Uitgangspunten: koperen en aluminium geleiders, tabellen uit NEN 1010:2015+A1:2020 bijlage 52.B (gelijk aan IEC 60364-5-52), U0 = 230 V. Aan de uitkomst kunnen geen rechten worden ontleend; raadpleeg voor de definitieve keuze ook de gegevens van de kabel- en beveiligingsfabrikant.

Wat deze kabelberekening toetst

Met deze kabelberekening controleert u een bestaande kabel, of bepaalt u de kleinste doorsnede die aan de eisen voldoet. De berekening volgt NEN 1010 en toetst vijf punten tegelijk.

Stroombelastbaarheid: Ib ≤ In ≤ Iz

De rekenstroom Ib mag niet groter zijn dan de nominale stroom In van de beveiliging, en In niet groter dan de stroombelastbaarheid Iz van de kabel (bepaling 433.1). Iz komt uit de tabellen van bijlage 52.B en wordt gecorrigeerd voor de omgevings- of bodemtemperatuur, het aantal stroomkringen dat samen ligt en, bij kabels in de grond, de thermische weerstand van de bodem. Bij smeltpatronen geldt daarnaast dat 1,6 · In niet groter mag zijn dan 1,45 · Iz.

De 80%-regel bij continue belasting

NEN-EN-IEC 61439 gaat voor de groepen in een verdeelinrichting uit van een belastingsfactor: niet alle groepen worden tegelijk en blijvend vol belast. Een omvormer, thuisbatterij of laadpaal doet dat wel, urenlang. Daarom wordt voor zulke groepen gerekend met maximaal 80% van In, tenzij de fabrikant van de verdeler een hogere waarde opgeeft.

Spanningsverlies en spanningsopdrijving

Volgens bepaling 525 mag het spanningsverlies tussen het begin van de installatie en de aansluitpunten bij normaal bedrijf niet meer dan 5% bedragen. Tabel 52.G.1 noemt bij aansluiting op het openbare net 3% voor verlichting en 5% voor overig gebruik, gerekend vanaf de meter. Deze kabel is een deel van dat traject; ligt er nog een voedingskabel voor, dan telt het verlies daarvan mee.

Bij een omvormer is het andersom: bij teruglevering stijgt de spanning aan de kant van de omvormer. Dat heet spanningsopdrijving. De SCIOS-inspectiemethodiek voor Scope 12 (TD18) hanteert daarvoor maximaal 1,5%. Wordt de opdrijving te groot, dan schakelt de omvormer bij hoge netspanning eerder af.

De grens wordt per toepassing standaard ingevuld en is in de berekening zelf aan te passen.

Uitschakeling bij een aardfout

In een TN-stelsel moet de beveiliging een aardfout op tijd afschakelen: Zs · Ia ≤ U0 (bepaling 411.4.4). Voor eindgroepen tot en met 32 A en eindgroepen met contactdozen is dat 0,4 seconde (tabel 41.1), voor distributiegroepen en andere groepen 5 seconden. Zs is de impedantie aan het begin van de kabel plus de weerstand van fase- en beschermingsleiding over de kabellengte. Deze toets is optioneel: vult u de Zs aan het begin van de kabel in, dan wordt de uitschakeling getoetst en ziet u ook de maximale lengte op uitschakeling. Laat u het veld leeg, dan rekent de tool alleen met de stromen en de spanningsval. Lukt dat niet met de automaat of het smeltpatroon, maar wel met een aardlekschakelaar, dan wordt dat apart vermeld. In een TT-stelsel geldt RA · IΔn ≤ 50 V.

Maximale kabellengte

Voor elke doorsnede ziet u tot welke lengte de spanningsval en de uitschakeling nog voldoen. Zo ziet u in één oogopslag of een langere kabelroute nog kan, of dat een zwaardere kabel nodig is.

Gebruik bij een Scope 12 inspectie

Bij een Scope 12 inspectie beoordelen wij de AC-zijde van de PV-installatie: de kabel van omvormer naar groepenkast, de beveiliging en de spanningsopdrijving (maximaal 1,5% volgens TD18). De kabel mag worden gekozen op de maximale wisselstroom van de omvormer, omdat de omvormer zijn eigen stroom begrenst en de kabel dus niet overbelast kan raken (bepaling 433.3.1 b). Voorwaarde is dat de beveiliging in de groepenkast de kabel tegen kortsluiting beschermt (712.434.6) en dat er geen aftakkingen of contactdozen op de groep zitten. De beveiliging zelf kiest u op de ontwerpstroom van de omvormer: de maximale wisselstroom volgens de fabrikant, of 1,1 × de nominale stroom (712.433.8). Loopt een kabel direct onder de panelen, dan moet volgens bepaling 712.523.10 worden gerekend met een omgevingstemperatuur van ten minste 70 °C; kies dan een XLPE-kabel en vul die temperatuur in. Hetzelfde geldt voor thuisbatterijen, die wij beoordelen bij een EOS-inspectie volgens PGS 37-1.

Uitgangspunten

  • Koperen of aluminium geleiders, PVC (70 °C) of XLPE (90 °C), 230 V en 400 V. Aluminium vanaf 16 mm².
  • Iz uit NEN 1010 tabellen 52.B.2 tot en met 52.B.5 en 52.B.10 tot en met 52.B.13; correctiefactoren uit de tabellen 52.B.14 tot en met 52.B.19. Beschermingsleiding volgens tabel 54.2.
  • Spanningsverlies en -opdrijving met de weerstand bij de geschatte geleidertemperatuur; Zs met de weerstand bij de maximale geleidertemperatuur, aan de veilige kant.
  • Uitschakelstroom Ia: 5, 10 of 20 · In voor installatieautomaten B, C en D; 1,2 · Ii voor een vermogensschakelaar. Voor smeltpatronen (tot en met 630 A) is Ia indicatief en is een eigen waarde in te vullen.
  • Parallelle kabels: tot vier per groep, met gelijke doorsnede, lengte en aanleg.
  • Niet meegenomen: kortsluitvastheid (k²S²) en harmonischen.

Veelgestelde vragen over de kabelberekening

Mag ik de kabel berekenen op de stroom van de omvormer?

Bij een PV-omvormer wel: de omvormer begrenst zijn stroom, dus de kabel kan niet overbelast raken. Volgens bepaling 433.3.1 b mag de kabel dan worden gekozen op de maximale wisselstroom van de omvormer, mits de beveiliging de kabel tegen kortsluiting beschermt en er geen aftakkingen of contactdozen zijn. Bij andere toepassingen, zoals een laadpaal, warmtepomp of eindgroep, kan de belasting wel meer vragen; daar geldt In ≤ Iz.

Waarom maximaal 80% van de nominale stroom?

Groepen in een verdeler warmen elkaar op. NEN-EN-IEC 61439 rekent daarom met een belastingsfactor. Een omvormer, thuisbatterij of laadpaal belast de groep langdurig vol, en dan geldt in de praktijk dat Ib niet boven 80% van In mag komen, tenzij de fabrikant van de verdeler een hogere waarde opgeeft.

Welke Zs vul ik in?

De gemeten of opgegeven impedantie van de foutlus op de plaats waar de kabel begint, bijvoorbeeld in de groepenkast of hoofdverdeler. Het veld is optioneel. Laat u het leeg, dan wordt de uitschakeling niet getoetst. Vult u het in, gebruik dan een gemeten waarde: die bepaalt de maximale kabellengte op uitschakeling.

Is deze berekening voldoende als bewijs bij een keuring?

Nee. De berekening is een hulpmiddel voor controle en voorbereiding. Bij een keuring beoordelen wij ook de werkelijke situatie, de gegevens van de fabrikant en de meetwaarden.

Bel direct Offerte